Sudan’ın Doğu Çölü bölgesindeki arkeolojik araştırmalar, Mısır piramitleriyle aynı dönemde inşa edilmiş 260 yeni anıtsal mezarın keşfedildiğini ortaya koydu. Uluslararası bir arkeolog ekibi, Nil Nehri ile Kızıldeniz arasında yer alan bu zorlu bölgeyi uydu görüntüleri aracılığıyla inceledi. Yapılan incelemeler sonucunda, bölgedeki göçebe topluluklara ait olan bu yapıların, binlerce yıl boyunca sert iklim koşullarında gizli kaldığı belirlendi.
African Archaeological Review dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, arkeologlar, fiziksel olarak ulaşılması zor olan Doğu Çölü’nün çeşitli alanlarını uydu fotoğraflarıyla analiz etti. Bu çalışma neticesinde, dairesel formda tasarlanmış 260 toplu mezar yapısı kaydedildi. Bazı mezarların çapının 80 metreye kadar ulaşması dikkat çekici bir buluş olarak öne çıkarken, mezarların içerisinde insan iskeletlerinin yanı sıra inek, koyun ve keçi gibi evcil hayvan kalıntıları da bulundu. Çoğu alçak bir dış duvar ile çevrili olan mezarların merkezinde genellikle tek bir kişinin gömüldüğü gözlemlendi.
Arkeologlar, bu mezarların benzer “Atbai” mezar yapıları ile karşılaştırıldığında günümüzden 4.500 ile 6.500 yıl önce inşa edildiğini tahmin ediyor. Araştırmacılar, bu anıtların Sahra Çölü’nün iklimsel döngüsündeki “nemli” fazda inşa edildiğine de dikkat çekiyor. Yaklaşık 15.000 ile 5.000 yıl önceki “Yeşil Sahra” döneminde bölgenin verimli meralara sahip olduğu ve göçebe çoban topluluklarını barındırdığı ifade ediliyor. Mezarların büyük bir kısmının antik su yatakları ve vahaların çevresine yerleştirilmiş olması, bu tezi destekleyen bir başka unsur.
Ancak keşif heyeti, keşfedilen arkeolojik mirasın ciddi tehditler altında olduğunu vurguladı. Bölgedeki artan altın madenciliği faaliyetleri ve vandalizm nedeniyle, tespit edilen 12 mezarın şimdiden zarar gördüğü bildirildi. Bu durum, tarihsel ve kültürel mirasın korunması için acil önlemler alınması gerektiğini gösteriyor.
