Uzayın derinliklerinden gelen ve teknolojinin merkezine odaklanan endişeleri beraberinde getiren son dakika gelişmesi, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de yakından takip ediliyor. Güneş’in aktif bölgelerinden biri olan AR4274’te, son günlerde olağanüstü bir hareketlilik gözlemlendi. Bu hareketliliğin zirvesi, 9 Kasım’da TSİ 09.30 civarında zirveye ulaşan X1.7 sınıfı bir patlama ve hemen ardından 10 Kasım sabahı gerçekleşen bir diğer güçlü X sınıfı Güneş patlaması oldu.
GÜNEŞ’TE PATLAMA MI OLDU, NE ZAMAN OLDU?
Güneş’te bu hafta olağanüstü düzeyde aktivite gözlemlendi. AR4274 adlı aktif bölgede iki güçlü X sınıfı güneş patlaması meydana geldi: ilki 9 Kasım’da, ikincisi ise 10 Kasım sabahı gerçekleşti. Her iki patlamanın da Dünya yönüne plazma parçacıkları savurduğu bildirildi. Buna koronal kütle atımı (CME) adı veriliyor.
Güneş Sistemi’nin en şiddetli enerji salınımları arasında yer alan bu X sınıfı patlamalar, devasa miktarda plazma ve manyetik alanı uzaya fırlattı. Koronal Kütle Atımı (CME) adı verilen bu enerji yüklü kütlenin gezegenimize doğru hızla ilerlemesi, Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) tarafından jeomanyetik fırtına uyarısı verilmesine neden oldu.
GÜNEŞ PATLAMASI ETKİLERİ NELER, TÜRKİYE’DE GÖRÜLECEK Mİ?
Bilim insanları, patlamanın etkisiyle önümüzdeki iki gün boyunca radyo frekansları, uydu iletişimi, GPS sistemleri ve internet altyapısında kısa süreli kesintiler yaşanabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca yüksek voltajlı elektrik hatlarında kısa süreli dengesizliklerin de meydana gelebileceği ifade edildi.
Güneş’teki bu güçlü patlamaların etkisiyle aurora borealis (kuzey ışıkları) normalde görülmediği kadar güneye inebilir. Uzmanlar, ışık kirliliğinin az olduğu Karadeniz ve Trakya bölgelerinde, gökyüzünü izleyenlerin bu görsel şölene tanık olabileceğini belirtiyor.
FIRTINANIN GÜCÜNE GÖRE ETKİLER DEĞİŞİYOR
NOAA, güneş fırtınalarını G1’den G5’e kadar beş güç seviyesinde değerlendiriyor:
G1 (Hafif): Uydularda küçük yön sapmaları, kısa radyo kesintileri.
G2 (Orta): GPS doğruluğunda bozulmalar, yüksek frekanslı iletişimde aksaklıklar.
G3 (Güçlü): Uyduların yön kontrolünde zorluk, voltaj dengesizlikleri, aurora’ların Türkiye’ye kadar inmesi.
G4 (Şiddetli): Geniş çaplı iletişim kesintileri, uçuş rotalarında değişiklikler.
G5 (Aşırı): Elektrik şebekelerinde hasar, uzun süreli iletişim ve navigasyon arızaları.
